Furnjia ti cari nyrãpsescu aestã carti pi limba armãneascã easti cã dukescu cã escu armãn makidon. Prota va s-dukeshtsã cari eshtsã tini. Cãndu dukeshtsã cari eshtsã tini tsã creashti sinferlu sh atumtsea dukeshtsã cã eshtsã altu om, tsi va s-dzãcã eshtsã armãn tsi ti’aledz di alantã mileti.
Cãtse va ta s-nyrãpseshtsã? Va, cã eshtsã patriot sh dukeshtsã tsiva. Cari eshtsã tini, tsi vrei tini? Cãndu dukeshtsã cari eshtsã tini geanlu a tãu tsã caftã tsiva sh suflitlu a tãu tsã caftã ocljii ved sh inima caftã. Tsã caftã inima sã spunj cari eshtsã tini sh tsi vrei tini sh tsi tsã caftã geanlu? Geanlu tsã caftã sã spunj cari eshtsã! Sh atumtsea lipseashti s-nyrãpseshtsã sã spunj cari eshtsã. Prota va sã spunj soia a ta. Cari easti soia a mea di armãn, zãrtsina a mea sh a ta armãne! Zãrtsina a taifãljei sh loclu iu s-apreasi, iu fitrusi, ca unã biriketi cãndu fitruseashti.
Armãnlu s-apreasi tu kipita a Muntsãlor dit Pindu. Aclo nye armãnlu sh ti aestã furnjii voi sã spun di iu s-tradzi soia a noastã, a Tuduradzlor.
Tuduradzlji s’apreasirã tu Muntsãlji Gramusti tu shingirlu sh mãduua a Muntsãlor a Pindului. Minduescu cã lipseashti sh acatsã, cafi un s-nyrãpsim, cã bana treatsi ayonja sh nu dukeshtsã cãndu treatsi. Ama nyrãpsearea armãni tu eta, etilor. Ti aestã furnjii mi feciu curbani ta s-nyrãpsescu tora pi aestã ilikii tsi tricu di 80 di anj ta sã scot tu videalã, tu miydani sh tu mizãlishi tutã soea a Tuduradzlor sh unã mari parti di bana armãnamiljei, a laolui armãnescu, cãti lãets tricu laolu armãnescu tu bana a lui.
Tora vini kirolu sh oara sã spunem cari him sh tsi vrem. Him yinãtorlji al Filip II shi al Alexandru atsel Marli. Democratsia tora da ndrepturi ti tuti miletsli. Ta sã scoatã tu migdani cãti lãets tricu armãnamea cu fuga ditu Makidunii, cu mutarea di Durostor, tritsearea Tulcea sh Custantsa sh arãspãndirea iutsido.
Nyrãpsiiu aestã carti ta sã scot tu migdani cãti nã vidzurã ocljii cu deportarea Bãrãgan, cum nã loarã averli atseali cari li avum sh cum bãnam pitu Bãrãgan cum fudzim ditu Bãrãgan – cum pindzea casili ta s-fudzim ditu Bãrãgan sh nu shteam cãtã iu s-acãtsãm, s-nu nã arãspãndim ta s’nu kirem. Câ tora lipseashti s’alumtãm, s’amintãm a noasti ndrepturi cum au tuti miletsli sh lumea di tora cã noi nu li avem. Nu avem sculii, nu avem Bãsearicã pi limba ali dadi. Tu vãsiliili iu bãnãm easti ananghi s-li cãftãm. Un popul cari nu ari sculii sh bãsearicã va s’kearã, s-tukeashti sh’va s’nã fãtsem curbani ti aestu lucru. Aestã easti minduearea a mea di cãndu mi dukiiu cã escu armãn makidonu.
Di anda mi feciu mari dukiiu aestu lucru cã ndreptul lipseashti s’lu avem shi s’alumtãm ti elu. S’cãftãm cã statlu romãn s-nã pãlteascã averli cari nã li lo sh casili ditu Bãrãgan cari li adrãm, eara casili a noasti, eara adrati di noi. Lucram agiunj, nimãcats noaptea la eali, cã earam nafoarã tu padi sh nu aveam apanghiu cã vrea s-yinã iarna sh vrea s’muream di arcoari, cã earam luyursits dushmanjilji a vãsiliiljei. Ti aestã furnjii adrai aestu lucru, nyrãpsiiu cãntitsi, adraiu hlambura armãneascã.
Dupu volta dit soni tsi u feciu tu Balcani adush nica sh unã ploaci di la casa iu bãnã Constantin Belemace, dit hoara Mulovishti.
S’bãneadzã armãnamea!

Santa al Culaki al Toda (Tuduradzlji)